وەزارەتا خواندنا بلند و ڤەکولینێن زانستی
مەرج و رێنمایێن وەرگرتنێ
هەر قوتابیەکێ فۆرما وەرگرتنێ (زانکۆلاین) پێشکێش بکەت، مەرج نینە بهێتە وەرگرتن.
وەرگرتن ل زانکۆیێ ل دیڤ چەند بنەمایێن زانستی و دادپەروەرانەیە و ل سەر بنەمایێ هەڤرکیا (پێشبرکێ یا) معەدەلی دناڤبەرا سەرجەم قوتابیان دا.
وەرگرتن ل هەمی بەشان دێ ب شێوێ وەرگرتنا ناڤەندی (قبول المرکزي) بیت و ب هژمارکرنا سیستەمێ کریدیت بۆ سەرجەم بەشان ژبلی کۆلیژ و بەشێن پزیشکی.
قوتابی مافێ وەرگرتنێ بتنێ ل ئێک بەشێ زانکۆیێن حکومی هەیە.
سەرجەم دەرچوویێن پۆلا دوازدێ ئامادەیی یێن هەردوو خۆلا دێ پێکڤە دێ پشکداربن د ئێک پرۆسا هەڤرکیێ دا ژبۆ وەرگرتنێ.
قوتابی ماف نینە د ئێک دەمدا قوتابی بیت ل زانکۆیا حکومی و تایبەت (ئەهلی)، ئەگەر ناڤێ قوتابی ل زانکۆ ین پەیمانگەهەکا حکومی هاتە وەرگرتن و پاشی ل زانکۆ یان پەیمانگەهەکا تایبەت (ئەهلی) ژی فۆرم پێشکێشکر و هاتە وەرگرتن، پێدڤیە پشتی هینگێ ب 10 رۆژان بریارا خۆ بدەت و ئێکێ بۆ خۆ بهەلبژێریت کا دێ ل زانکۆیا حکومی دەوامێ کەت یان یا تایبەت.
ئەو قوتابیێ ل سالێن بوری فۆرما زانکۆیێ داگرتبیت و ل زانکۆ یان پەیمانگەهەکێ هاتبیتە وەرگرتن، چ ب زانکۆلاین یان پارالێل یان ئێڤاران، ئەڤجا دەوام کربیت یان نە، دووبارە ئەوی قوتابی ماف نینە فۆرما زانکۆیێ داگریت ب سیستەمێ زانکۆلاین، ئەگەر ڤیا فۆرمێ داگریتەڤە بتنێ دشێت بەشێن پارالێل و ئێڤاران بکەتە د فۆرما خۆدا.
د دابینکرنا کورسیێن خواندنێ دا، پێشینی (ئەولەویەت) بۆ دەرچوویێن ئەڤ سالەنە بۆ سەرجەم سیستەمێن خواندنێ.
قوتابی یێ ئازادە و ل دیڤ حەزا خۆ دێ بەشێن دڤێن کەتە د فۆرما خۆدا، ب مەرجەکی ژ 50 بەشان کێمتر نەبن.
قوتابیێن سالانێن بوری کو فۆرمێ دادگرن و بتنێ بەشێن پارالێل و ئێڤاران بۆ ڤەدبن، بۆ وان مەرج نینە 50 بەشان بکەنە د فۆرما خۆدا، ئەوان چەند بەش بڤێن دشێن هند بەشان بهەلبژێرن.
ئەگەر قوتابی فۆرمە پێشکێشکر و ل هیچ کۆلیژ و پەیمانگەهەکێ نەهاتە وەرگرتن ژبەر کێمی و نەگۆنجانا رێزبەندیا بەشێن وی، ل ئەوی دەمی ناڤەندا وەرگرتنێ دێ رابیت ب دابەشکرنا ئەڤان قوتابیان ل سەر کورسیێن خواندنێ ل زانکۆ و پەیمانگەهان ئەوێن ڤاڵا ماین ب بەرچاڤ وەرگرتنا کێمترین معەدەلێن هاتینە وەرگرتن.
ئەو قوتابیێن ژبەر کێمیا معەدەلێ خۆ ل هیچ بەشەکی نەهاتینە وەرگرتن، ئەوان مافێ هەی بۆ سالا داهاتی دووبارە فۆرمێ پێشکێش بکەن و ل دیڤ معەدەلێ وێ سالا فۆرمێ دادگریت دێ دووبارە چیتە د هەڤرکیا وەرگرتنێ دا، ئەڤ مافەژی بتنێ بۆ ئێک سال ب قوتابی دهێتە دان.
دەرچوویێن پۆلا دوازدێ بتنێ مافێ هەی دوو ساڵان فۆرما زانکۆلاین پێشکێش بکەن، ئانکو ئەگەر قوتابی سالا ئێکێ فۆرمە پێشکێش نەکر یان پێشکێش کر و ل هیچ جهەکی نەهاتە وەرگرتن، هینگێ مافێ هەی ل سالا دووێ دووبارە فۆرمێ پێشکێش بکەت و بەشێن زانکۆ و پەیمانگەهان ب هەمی سیستەمان (زانکۆلاین، پارالێل، ئێڤاران) بکانە د فۆرما خۆدا.
پێدڤیە قوتابی خودان ناسناما عیراقی بیت، ئەو قوتابیێن عیراقی نینن پێدڤیە کارتا ئاکنجیبوونا هەرێمێ هەبیت.
پێدڤیە قوتابی دەرچوویێ ئامادییێن سەر ب وەزارەتا پەروزەدێ یێن هەرێما کوردستانێ ڤە بیت و باوەرناما وی یا پەسەندکری بیت ژلایێ رێڤەبەریا گشتی یا پەروەردا پارێزگەها وی.
سەرجەم قوتابیێن پارچێن دی یێن کوردستانێ کو ئاکنجیێن هەرێمێ نە و قوناغا ئامادەیی ل هەرێما کوردستانێ ب دوماهیک ئینای، خواندنا وان دێ ل سەر کورسیێن گشتی و بێی بەرانبەر بیت.
پێدڤیە قوتابی ل پشکنینێن پزیشکی دەربچیت ل دیڤ ئەوان مەرجێن تایبەت یێن بۆ قوتابی هاتینە دیارکرن.
نابیت قوتابیێ فۆرما زانکۆیێ پێشکێش دکەت، ژیێ وی ژ 30 سالیێ پتربیت بۆ خواندنا سپێدەهیان.
ئەگەر معەدەلێ قوتابی ژ 80 پتربیت، هینگێ مەرجێ تەمەنی کو نابیت ژ 30 سالیێ پتربیت ل بەرچاڤ ناهێتە وەرگرتن و دروستە پترژی بیت، ئەڤە ژبلی کۆلیژ و بەشێن وەرزشی.
ئەگەر ناڤێ قوتابی ل بەشەکی هات و رەوشا ساخلەمیا وی یا گۆنجای نەبوو کو ل ئەوی بەشی بخوینیت، هینگێ دێ ناڤەندا وەرگرتنێ ل دیڤ کێمترین معەدەلێن وەرگرتی دانیتە بەشەکێ دگەل رەوشا تەندروستیا وی یێ گۆنجای بیت.
بۆ کۆلیژێن پزیشکی (پزیشکی گشتی، پزیشکی ددان، دەرمانسازی) نابیت معەدەلێ قوتابی ژ 85 کێمتربیت.
بۆ سەرجەم بەشێن ئەندازیاری ل زانکۆ و زانکۆیێن پۆلیتەکنیکی نابیت معەدەلێ قوتابی ژ 75 کێمتربیت.
بۆ هەردوو بەشێن (تەلارسازی و شارستانی) نابیت قوتابی نەخۆشیا رەنگ دیتنێ (عمی الوان) هەبیت.
کۆرسیێن خواندنێ ل کۆلیژێن پەرستاری 25% بۆ رەزگەزێ نێرن و 75% بۆ رەگەزێ مێ نە.
بۆ کۆلیژا یاسا نابیت معەدەلێ قوتابی ژ 70 کێمتربیت.